Η Θάτσερ δεν άλλαξε τίποτα

Πολλοί είναι αυτοί που εδώ στην Κύπρο αρέσκονται στο να συγκρίνουν τα πάντα με την Αγγλία, ξεχνώντας σε ποιο κράτος ζουν οι ίδιοι. Ένα από αυτά είναι και το ποδόσφαιρο και πιο συγκεκριμένα για τον οπαδισμό και το τι επικρατεί στις κερκίδες τον γηπέδων. Κάποιοι μάλιστα, κυρίως γραβατωμένοι θέλησαν να αναφέρουν και την περίφημη και μισητή πολιτικό της Αγγλίας, Μάργκαρετ Θάτσερ.

“Η Θάτσερ νίκησε τους χούλιγκανς, τους εξαφάνισε με συνοπτικές διαδικασίες. Απέκλεισε τις αγγλικές ομάδες απ’την Ευρώπη, έφτιαξε τις συνθήκες του πρωταθλήματος, απέβαλε τη βία στα γήπεδα, άλλαξε το ποδόσφαιρο και το έκανε αυτό που βλέπουμε σήμερα”. Με πάνω-κάτω αυτά τα λόγια γίνεται για δεκαετίες η αφήγηση των κατορθωμάτων της Θάτσερ ενάντια στη βία στα αγγλικά γήπεδα τη δεκαετία του 80. Αφήγηση που επανέρχεται στην εγχώρια καθημερινότητα κάθε φορά που γίνονται επεισόδια, κάθε φορά που επιβάλλονται ποινές, κτλ.

Εννιά στα δέκα κείμενα που γράφονται για τη βία έχει μέσα το όνομα της Θάτσερ και κατορθώματά της. Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα. Η αναφορά στα κατορθώματα της Θάτσερ όσον αφορά τη βία έχει την ίδια ακρίβεια με την αναφορά στους άθλους του Ηρακλή. Πρόκειται για μύθο. Για τον Ηρακλή δεν μπορούμε να ξέρουμε αν πραγματικά υπήρξε και τι ακριβώς έκανε. Όμως, η Θάτσερ υπήρξε και ξέρουμε τι έκανε: τίποτα απολύτως απ’την αφήγηση που τη συνοδεύει.

Ο μύθος πάντα ξεκινάει με το “η Θάτσερ δεν λογάριασε τίποτα, έβαλε το μαχαίρι στο κόκκαλο, πέταξε τις ομάδες έξω απ’την Ευρώπη μετά την τραγωδία στο Χέιζελ”. Απορίας άξιον πως συντηρείται αυτή η κουβέντα μέχρι τις μέρες, αφού η Θάτσερ ουδέποτε έκανε κάτι τέτοιο. Η UEFA ήταν αυτή που μετά το Χέιζελ απέκλεισε συλλήβδην τις αγγλικές ομάδες (επ’αόριστον αρχικά) απ’τις διοργανώσεις της, εξαιρώντας την Εθνική Αγγλίας, με τους συλλόγους να μένουν τελικά εκτός για πέντε χρόνια και τη Λίβερπουλ για έξι.

Η Θάτσερ ουδέποτε επέβαλε κάποια ποινή. Δύο μέρες πριν την τιμωρία της UEFA επικοινώνησε με την Αγγλική Ομοσπονδία και τους ζήτησε να επιβάλούν αυτοί την τιμωρία. Κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατόν και απλώς θα έπρεπε να περιμένει την απόφαση της UEFA.

Ο θρύλος λέει πως επικοινώνησε με τον τότε πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ζακ Ζορζ και όταν αυτός της μετέφερε την πρόθεσή του για ποινή αποκλεισμού κάποιων χρόνων του απήντησε “κύριε πρόεδρε νομίζω πως είστε επιεικής”. Οι αγγλικές ομάδες δεν τιμωρήθηκαν απ’τη Θάτσερ, όπως λέει η σχετική αφήγηση. Τιμωρήθηκαν απ’την UEFA με τη Θάτσερ να δικαιούται το κρέντιντ όχι της ποινής, αλλά της πρόθεσης για έναν τέτοιο αποκλεισμό.

Μετά τα επεισόδια στο Λούτον-Μίλγουλ η Θάτσερ συναντήθηκε με τους εκπροσώπους της Ομοσπονδίας και της Λίγκας και τους ανακοίνωσε ένα σχέδιο έξι μέτρων. Περιελάμβανε την κάρτα μέλους, καλύτερα κάγκελα και φράχτες στα γήπεδα(!) και κλειστά κυκλώματα παρακολούθησης.

Πριν προχωρήσει το οτιδήποτε, στις 11 Μαϊου η φωτιά στην ξύλινη κερκίδα του γηπέδου της Μπράντφορντ σκότωσε 56 ανθρώπους. Την ίδια μέρα σε άλλο γήπεδο επεισόδια μεταξύ οπαδών της Μπράντφορντ και της Λιντς οδήγησαν στην κατάρρευση ενός τοίχου, που αφαίρεσε τη ζωή ενός 15χρονου αγοριού. Και πριν σωπάσει ο θρήνος για τα εγχώρια θύματα, ήρθε το Χέιζελ στις 30 του ίδιου μήνα.

Οι αγγλικές ομάδες τέθηκαν εκτός Ευρώπης, αλλά αυτό ήταν τιμωρία και όχι μέτρο που άλλαξε κάτι. Εκτός της τιμωρίας των ομάδων, που εξασφάλιζε στη Θάτσερ πως τίποτα επιζήμιο για το αγγλικό κύρος δεν θα συνέβαινε εκτός Νησιού, δεν άλλαξε κάτι ουσιαστικό στα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι το 1989 και την τραγωδία του Χίλσμπορο.

Ούτε τα γήπεδα άλλαξαν, ούτε οι κανόνες ασφαλείας, ούτε εφαρμόστηκε κάποιο από τα δραστικά μέτρα που ήρθαν πολύ αργότερα.

Το μόνο που προσπάθησε να εφαρμόσει η Θάτσερ από το 1985 μέχρι το 1989 ήταν αυτό το περίφημο Εθνικό Σύστημα Μελών. Ένας απίστευτος νόμος που έλεγε πως όλοι οι φίλαθλοι στην χώρα θα έπρεπε να προμηθευτούν την ίδια κάρτα κι όποιος έμπαινε σε γήπεδο χωρίς αυτήν θα μπορούσε είτε να φυλακίζεται για έναν μήνα ή να πληρώνει ένα πολύ βαρύ πρόστιμο. Σας θυμίζει κάτι;

Ο νόμος εκτός από μη πρακτικός, ήταν κι αμφισβητούμενης δημοκρατικότητας, αφού η κυβέρνηση θα ήταν αυτή που θα είχε τον πλήρη έλεγχο της επιτροπής υπεύθυνης για την παροχή των καρτών και του “πειθαρχικού ελέγχου”. Τίποτα δεν άλλαξε όσον αφορά την ασφάλεια των σταδίων, την κατανάλωση αλκοόλ, τα φαινόμενα βίας, αλλά αντιθέτως το μέτρο ενίσχυσε ακόμα περισσότερο την ήδη υπάρχουσα έχθρα ανάμεσα στην αστυνομία και στους οπαδούς στα πέταλα, χούλιγκαν ή μη.

Κι όταν ήρθε το Χίλσμπορο και 96 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στον ημιτελικό της Λίβερπουλ με την Νότιγχαμ Φόρεστ, το μοναδικό ενδιαφέρον της Θάτσερ ήταν η προστασία της αστυνομίας. Όπως αποκαλύφθηκε 23 χρόνια μετά την τραγωδία, οι συγγενείς των 96 θυμάτων είχαν δίκιο που πάντα έλεγαν πως η τραγωδία δεν ήταν αποτέλεσμα χουλιγκανισμού, φασαριών και μέθης, αλλά οφειλόταν στην ακαταλληλότητα του γηπέδου, στην ελλειπή οργάνωση και στην εγκληματική αμέλεια, έως και αδιαφορία της αστυνομίας. Σ’αυτά δηλαδή που δεν είχαν αλλάξει κι είχαν μείνει ίδια, ακόμα και τέσσερα χρόνια μετά το Χέιζελ.

Η Θάτσερ δεν άλλαξε τίποτα στο ποδόσφαιρο στην Αγγλία. Οι τρεις βασικές της ενέργειες ήταν να συναινέσει σε μια σκληρή τιμωρία που της εξασφάλιζε πως τίποτα δεν ξαναγίνει εκτός Νησιού, να σκεφτεί έναν νόμο που δεν προσέφερε καμία ουσιαστική αλλαγή εντός των τειχών και να φροντίσει να μην πέσει καμία ευθύνη στην “αγαπημένη” της αστυνομία για το Χίλσμπορο.

Ο χουλιγκανισμός δεν εξαλείφθηκε, απλά μετατοπίστηκε έξω από τα γήπεδα, στους δρόμους, τις παμπ, τις στάσεις του μετρό. Θα σκεφτεί κανείς: «Αυτό δηλαδή δεν φτάνει;». Η απάντηση είναι πως πράγματι, η προσπάθεια να εκμηδενίσεις τη βία στην κοινωνία είναι συνεχής και πολλές φορές άσχετη με την προσπάθεια και τις διαθέσεις του κράτους-δικαίου. Στην περίπτωση της Θάτσερ όμως δεν έγινε καν αυτό.

Για τη Θάτσερ όμως οποιοσδήποτε επισκεπτόταν ποδοσφαιρικό γήπεδο ήταν προβληματικός. Έτσι, μείωσε τα κονδύλια για καθηγητές φυσικής αγωγής στα σχολεία, περιόρισε τις ώρες που οι μαθητές έπαιζαν ποδόσφαιρο στα σχολεία στο μάθημα της γυμναστικής και δαιμονοποίησε το σπορ συνολικά ως ευτελή τρόπο διασκέδασης. Αυτή η τυφλή όξυνση και ο εκνευρισμός οδήγησαν σε μια ακόμη ιστορική τραγωδία, «λερωμένη» με περισσότερο αίμα και από το Χέιζελ. Αυτή του γηπέδου Χίλσμπορο το 1989.

Ο περίφημος νόμος για την Εθνική Κάρτα των οπαδών εγκαταλείφθηκε το 1990, αμέσως μετά την αναφορά του Πίτερ Τέιλορ. Ο ίδιος ο δικαστής έγραψε στην αναφορά του πως ο νόμος της Θάτσερ ήταν “σαν να χρησιμοποιείς βαριοπούλα για να ανοίξεις ένα καρύδι”, πως “αν φέρεσαι στους οπαδούς σαν ζώα, τότε κι αυτοί θα φερθούν αναλόγως” και πως οι συνθήκες στα πέταλα (εκεί που η Θάτσερ ήθελε καλύτερα κάγκελα) ήταν “λες και οι οπαδοί ήταν αιχμάλωτοι πολέμου”.

maggie

Στα πιο κάτω βίντεος οπαδοί της Λίβερπουλ πανηγυρίζουν τον θάνατο της Θάτσερ, μετά και από όσα τους έκανε να υποφέρουν στην υπόθεση Χίλσμπορο.

Πηγές: contra.gr,
gazzetta.gr,
sport24.gr,
iefimerida.gr,
liverpoolecho.co.uk,
telegraph.co.uk,
huffingtonpost.co.uk

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *